Fotografowie ślubni na Wasze wesele - fotograf-wesele.pl Fotografowie ślubni na Wasze wesele - fotograf-wesele.pl

"Z tegoć to drzewa latorośl wyrosła", czyli jak pannę młoda mężowi w Polsce szlacheckiej oddawano.

"Z tegoć to drzewa latorośl wyrosła", czyli jak pannę młoda mężowi w Polsce szlacheckiej oddawano.
Na weselach szlacheckich, po powrocie z kościoła nowożeńców witano przemowami. Rodziny pana i panny młodej wymieniały sobie wzajemnie grzeczności. To była taka tradycja i należało to do pewnego stałego zwyczaju.

Na wstępie osoba z kręgu panny młodej (w imieniu jej rodziców) "oddawała" córkę jej mężowi, zachwalając przy tym jej zalety:

"Wspomni i własne panienki przymioty...

Bojaźni Bożej i serce pokorne".

Wyrażano też uznanie dla cnót i pobożności domu: "z tegoć to drzewa latorośl (dziecko, potomek) wyrosła".

Po "oddaniu" panny młodej następowało podziękowanie za nią złożone przez przyjaciół nowo zaślubionego małżonka: "Jegomość w tej sprawie poczuwa powinności (uważa za wskazane), kiedy za wyświadczony afekt, który mu ofiarowany symbolizuje przyjaciel (panna młoda) WMPan rodzicom pokornie dziękuję".


Chumorystyczne sposoby

Wdzięczność rodzinie wyrażano czasem w żartobliwy sposób. Na uroczystości weselnej kanclerza wielkiego koronnego Jana Wielopolskiego z siostrą żony króla Jana III Sobieskiego przekazując pannę oblubieńcowi wygłoszono długą mowę. Podkreślano symbolikę herbu rodowego z "trzema młotkami, jeleniami i liliami". Ten długi wywód hetman Sieniawski (w imieniu kanclerza) skwitował krótko: "Herbów nie wywodze, tylko przyznawam, że herbowy koń IMCi Pana Młodego będzie się umiał paść na tych liliach". Potwierdzenie ma tutaj stare przysłowie "dobry żart tynfa (srebrna moneta) wart".


Uczta weselna

Po przemowach zasiadano do uczty weselnej: suto zastawionych, "pełnych jadła i napoju" stołów, bo gościnność była od dawna cechą narodową Polaków (szczególnie widoczna w magnackich i szlacheckich dworach). Bigos z "wyszukanymi cząstkami najlepszego mięsiwa", pieczone jagnięta, prosiaki, dziczyzna, a szczególnie potrawy z ryb, z których słynęła polska kuchnia. Do tego wyśmienite trunki: gorzałka "pędzona domowym sposobem", lekkie piwa, miody, wina, które pod koniec epoki szlacheckiej były najczęściej pitym napojem Nie zabrakło też wszelkiego rodzaju wypieków: ciast, bab i tortów z różnymi masami i lukrami.

Przyjęcie weselne na wsi składało się z obrzędowych potraw, po spożyciu których śpiewano pieśń dziękczynną:

"Dziękujemy Panu Bogu, da i tobie, panie gospodarzu,

Z panią gospodynią, po obiedzie, po dobrym"

Najbardziej znanym obrzędowym ciastem zjadanym wspólnie przez wszystkich weselników był tzw. kołacz lub korowaj. Tak pisał o nim poeta polskiego odrodzenia Szymonowic:

"Kołacze grunt wszystkiemu;

Bez kołaczy jakoby nie było wesele.

Al przed kołaczami panie nadobne śpiewają."

Po uczcie, przy dźwiękach muzyki następowały tańce, które często rozpoczynano starym, narodowym polskim polonezem. Adam Mickiewicz w " Panu Tadeuszu" niezwykle barwnie przedstawił ów taniec:

"Poloneza czas zacząć.- Podkomorzy rusza
I wąsa podkręcając podał rękę Zosi(...)
Za podkomorzym szereg w pary się gromadzi,(...)
I szły pary po parach hucznie i wesoło,
Rozkręcało się, znowu skręcało w kolo,
Jak wąż olbrzymi, w tysiąc łamiący się zwojów,
Mieni się cętkowata, różna barwa strojów "

Czasem w ostatniej parze ojciec prowadził córkę, a następnie oddawał ją zięciowi. Balowano, tańczono i śpiewano przy dźwiękach przeważnie żydowskiej kapeli do "białego rana".

 

Przysłowia:

"Nie wszczepisz latorośli młodej w stary korzeń"

"Cnota pochwalona niech będzie wsławiona"

"Najpiękniejsza ta panna, która dziś za mąż idzie"

Napisane na podstawie:

1. Jan Stanisław Bystroń "Dzieje obyczajów w dawnej Polsce wiek XVI-XVIII",

wydanie trzecie Państwowy Instytut Wydawniczy tom drugi

2. Zespół Redakcyjny pod kierunkiem Juliana Krzyżanowskiego, "Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich", Państwowy Instytut Wydawniczy Warszawa 1972r., tom pierwszy i trzeci

Polecamy porady i artykuły
  • Dodaj komentarz – napisz co myślisz.
Redakcja portalu zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu obiektu.
Top